1 thg 10, 2007

Câu chuyện đầu tuần: Nhà nước có nên tham gia "Thiện nguyện xã hội" ?

DSC00624 [640x480]


Ngày 30/9/2007, lễ truy điệu các nạn nhân sập cầu Cần Thơ đã được tiến hành. Đại diện Chính phủ, nhà thầu cũng có lời xin lỗi chính thức trước gia đình của những người bị nạn và trước nhân dân về sự vụ này.

Theo đánh giá sơ bộ ban đầu, cũng như ý kiến chuyên môn thì việc sập cầu Cần Thơ có nguyên nhân chính từ hoạt động thi công.

Và trong suốt thời gian xảy ra vụ sập cầu cho đến nay, các hoạt động cứu trợ, quyên góp giúp đỡ các gia đình có nạn nhân diễn ra rất nhiệt tâm.

Trong bài này, người viết xin chưa bàn sâu về trách nhiệm cụ thể trong việc dẫn đến sự sập cầu Cần Thơ, mà chỉ muốn làm rõ, tách bạch phạm vi của các quan hệ sau đây:

- Quan hệ cộng đồng đối với người bị nạn: hay đó là sự thiện nguyện của xã hội
- Quan hệ của Nhà nước đối với công dân: hay đó là trách nhiệm xã hội của cơ quan quản lý nhà nước
- Quan hệ giữa tổ chức thi công xây dựng đối với công nhân: hay đó là trách nhiệm dân sự giữa các chủ thể trong hoạt động thi công, xây dựng công trình.



Thiện nguyện xã hội:

Việc quyên góp, cứu trợ của nhân dân thông qua các tổ chức báo đài, các tổ chức thiện nguyện trong xã hội là một hoạt động mang tính tự phát, tự nguyện, xuất phát từ đạo lý, truyền thống dân tộc. Do đó, không cần có bất kỳ quy định pháp lý nào cấm hoặc phải cho phép thì mới thực hiện. Điều quan trọng là, hoạt động này không nhằm các mục đích vi phạm pháp luật, thì được xem là thiện nguyện xã hội, được hoan nghênh và đón chào. Sự thiện nguyện có thể được tự mội cá nhân thực hiện, hay thông qua các tổ chức có uy tín, thực sự hoạt động vô vi lợi.

Ở nước ngoài, cá nhân, tổ chức có thể đứng ra thành lập các tổ chức, các Quỹ từ thiện trên cơ sở pháp luật cho phép, nhằm đảm bảo tính chính danh. Việc thành lập rất dễ dàng, pháp luật thực thi việc giám sát hữu hiệu thông qua các chế định pháp lý rõ ràng, và để xác định tính thiện nguyện của tổ chức đó, người ta chỉ cần giám sát hoạt động tài chính, mục tiêu hoạt động và kết quả thực hiện (số liệu chính thức).

Tại Việt Nam, hầu hết việc vận động của các tổ chức báo chí, xét về một góc độ nào đó thì vẫn chưa chính danh. Tuy nhiên, một số tổ chức chính danh thì hoạt động không hiệu quả, hoặc người đóng góp không thấy được hiệu quả cụ thể. Việc thành lập các tổ chức từ thiện, các Quỹ, các Hội rất khó khăn đối với một công dân bình thường. Bỏ qua vấn đề này, chúng ta hãy nghĩ tiếp về tính thiện nguyện xã hội. Thiện nguyện xã hội là tự giác, tự nguyện và được thực hiện bỡi các công dân, tổ chức dân sự trong xã hội. Vậy nếu cơ quan quản lý nhà nước đứng ra kêu gọi đóng góp, vận động xã hội đóng góp thì có vấn đề gì chăng? Có đấy, thứ nhất, "anh" không phải là là một tổ chức dân sự, mà "anh" là tổ chức hành chính, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với xã hội. Thứ hai, cần xem lại Quy chế Tổ chức hoạt động của "anh" có chức năng vận động, thiện nguyện xã hội bên cạnh chức năng quản lý nhà nước hay không? Thế mà, qua vụ sập cầu Cân Thơ vừa qua, chúng ta đã chứng kiến ít nhất là 02 cơ quan quản lý nhà nước tại các địa phương đứng ra vận động quyên góp !?

Trách nhiệm của Nhà nước:

Vậy trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong sự vụ sập cầu Cần Thơ là gì? Có 3 trách nhiệm chính yếu:

- Làm rõ nguyên nhân sập cầu, quy trách nhiệm cụ thể của các chủ thể liên quan, truy cứu trách nhiệm hình sự khi xác định có tội phạm.

- Làm rõ trách nhiệm của chính các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trong hoạt động quản lý nhà nước liên quan đến công trình cầu Cần Thơ. Để từ đó, có biện pháp xử lý về mặt tổ chức bộ máy, xử lý kỷ luật cán bộ công chức hoặc có thể truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những cán bộ công chức có trách nhiệm, người đứng đầu cơ quan quản lý nhàn nước có liên quan.

- Xem xét, và hỗ trợ về tài chính cho người bị nạn, gia đình người bị nạn từ nguồn ngân sách. Việc hỗ trợ này cũng đảm bảo theo đúng quy định pháp luật hiện hành. Và, cơ quản quản lý nhà nước tuyệt đối không được sử dụng danh nghĩa của mình để tổ chức các chương trình vận động quyên góp từ xã hội.


Trách nhiệm dân sự của các chủ thể liên quan:

Về nguyên tắc, các nhà thầu phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi để xảy ra tai nạn lao động cho người lao động theo quy định của Bộ Luật lao động. Ngoài các quy định của pháp luật Lao động, các bên có thể thỏa thuận các mức bồi thường hợp lý. Trong trường hợp không thống nhất được ý kiến, người bị nạn có thể yêu cầu sự hỗ trợ của cơ quan tư pháp thông qua việc khởi kiện tại Tòa án.

* Không nên sử dụng nguyên tắc "Nhà nước và nhân dân cùng làm" trong việc cứu trợ nạn nhân, gia đình nạn nhân:

Chúng ta tuyệt đối không được đồng nhất "thiện nguyện xã hội" vào "trách nhiệm nhà nước" trong vấn đề cứu trợ, giúp đỡ người bị nạn, gia đình người bị nạn. Bỡi vì, trách nhiệm của nhà nước trước hết vẫn là "do dân, vì dân", dân đã đóng thuế để Nhà nước hoạt động, do đó không lý gì mỗi lần xảy ra thiên tai, nhân họa là lại vận động nhân dân theo lối "nhà nước và nhân dân cùng làm".


Cần tách bạch sự thiện nguyện xã hội ra khỏi trách nhiệm nhà nước, cũng là đảm bảo nhà nườc hoạt động đúng sứ mệnh, vị trí, vai trò của mình trong chế độ xã hội cụ thể.

Nhà nước hỗ trợ công dân trên nguyên tắc của pháp luật, liên quan đến hỗ trợ tài chính thì phải thực hiện từ ngân sách nhà nước. Nhà nước chỉ có thể góp phần thúc đẩy sự phát triển thiện nguyện xã hội bằng cách xây dựng pháp luật trên tinh thần bảo trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức thiện nguyện dân sự ra đời một cách chính danh.


Nhà nước không làm thay chức năng xã hội vốn có của chính xã hội. Và Nhà nước cũng không cần phải "nhọc tâm" thực hiện thiện nguyện xã hội, vì nếu làm như thế thì sai với chức năng, nhiệm vụ, sứ mệnh của Nhà nước mà nhân dân kỳ vọng giao phó.

Cập nhật lúc 17h pm 1-10-2007




Việc tìm kiếm nạn nhân trong đống đổ nát vẫn được tiến hành,bắt đầu khoan phá bê ton để dọn dẹp khu vực đổ nát.

Mới tìm ra thêm được một cánh tay trong đống đổ nát.

Có thêm 02 nan nhan tử vong từ bệnh viện.Trong do co mot nguoi cua xa My Hoa

Chính quyền xã Mỹ Hòa cho rằng công bố thông tin có nhiều người chết sẽ khó cho việc huy động công nhân làm cầu sau này.

Mỹ Hòa : 37

Gíao Mẹo : 02 người

Tân Qưới : 04 người

Ô Môn : 01 người

Xã Đông Bình có 2 chết vốn là người Mỹ Hòa chuyển qua.

Đã chở về Bắc 7 trường hợp tử nạn.

Đồng Tháp : đang chờ cập nhật.

29 thg 9, 2007

Thông tin cập nhật lúc 17h chiều 30/9




Cập nhật ngay!

Tính đến nay Xã Mỹ Hòa có 34 người chết.

UBND xã yêu cầu giữ bí mật thông tin,không cho báo chí biết.

Xã Đông Bình có 2 chết vốn là người Mỹ Hòa chuyển qua.

Đã chở về Bắc 7 trường hợp tử nạn.

Vẫn còn người trong đống đổ nát

Phong tỏa




Về Mỹ Hòa trong những ngày đau thương này,xóm làng lặng đi trong tang tóc.
Ngay sau khi sự cố sập cầu ở Cần Thơ xảy ra một ngày.Khu vực công trường đã bị nhiều lực lượng phong tỏa.Không cho bất kỳ ai vào khu vực công trường,kể cả phóng viên chính thức xuất trình thẻ nhà báo.

DSC00771 [640x480]

Đường làng ở những khu vực gần hàng rào cũng bị phong tỏa.Người dân trong tỉnh và các tỉnh lân cận vẫn đổ về xem sự kiện sập cầu,họ len lỏi trong những khu vườn trồng cam để đến gần nơi xảy ra sự cố.Có những nhà sư đến cầu nguyện phía ngoài hàng rào cho những người đã tử nạn,có những người ở xa mang hoa quả đến cúng vọng cho những người đã mất.

DSC00846 [640x480]

Các lực lượng tuần tra phía ngoài hàng rào,đẩy đuổi người dân.Cán bộ xã sở tại đến những nhà có vườn người dân đi qua để xua đuổi.Con đường dọc hàng rào công trường đi vào khu vực những nhà dân đã bị dùng những cây tre chắn ngang.Ngay khu chợ gần cổng sau công trường đã được chặn lại canh gác ngày đêm.

DSC01051 [800x600]


Người dân vẫn đứng đông ngoài hàng rào bàn tán,người đến sau hỏi người đến trước về số phận của những người còn nằm trong đống đổ nát.Có những người từ miền Trung,miền Bắc vào ngóng chờ tin người thân.Một bà mẹ ở ấp Mỹ Hưng-Mỹ Hòa có con còn mất tích trong đống đổ nát quyết không rời khỏi công trường.Cô con dâu có bầu 9 tháng vẫn đang cùng mẹ nằm trong công trường chờ tìm được xác chồng.

DSC01069 [800x600]
Vào trong các ấp của xã Mỹ Hòa,một không khí ảm đạm nặng nề bao phủ.Cứ vài trăm mét lại có một đám tang.Những nhà có người thân bị chết đều có cán bộ xã hoặc cựu chiến binh đến ngồi để uốn nắn những phát biểu của gia đình với các nhà báo và các đoàn cứu trợ.
Một trong những gia đình chúng tôi đến thăm người vợ đã uất ức vừa khóc vừa kể về việc chồng chị vào làm tại công trường đã phải nộp 400.000 đ mới được nhận vào làm,nhưng chưa đầy tháng thì tử nạn.Ngay sau đó có người gọi chị vào nhà trong để uốn nắn,lát sau chị bước ra nước mắt chưa khô nhưng đã vội thanh minh là số tiền đó là do những người công nhân vào trước giới thiệu chồng chị vào làm đòi ăn nhậu chứ không phải người của công ty.
Trò bỉ ổi này không thể qua mặt được chúng tôi vì chúng tôi thừa biết chẳng có một công nhân nào có quyền quyết định cho chồng chị vào làm hay không,vả lại họ cũng là người cùng làng với nhau,xóm giềng lân cận sao nỡ không giúp nhau chứ.Chỉ tội cho chị phải nói dối ngay sau khi nhận sự giúp đỡ của chúng tôi.Nhìn chị có vẻ khổ tâm ân hận ngay khi con gái chị đi học về được bạn tôi hỏi han ân cần và cho cháu tiền đóng học phí.
Trong những ngày ở Mỹ Hòa chúng tôi cũng nhiều lần nhận được sự ta thán của người dân về tệ nạn này chứ không riêng gì chị.
Họ đang tìm mọi cách phong tỏa bưng bít thông tin không để lọt ra ngoài và tìm cách làm giảm nhẹ thiệt hại trong thảm họa này.


DSC01046 [800x600]